Wat verstaan we onder populisme? Volgens Cas Mudde is populisme een dunne ideologie, die de maatschappij vijandig opgedeeld ziet in een zuiver ‘volk’ en een ‘corrupte culturele en intellectuele elite’. De populist vindt dat ‘het volk’, en niet langer ‘de elite’ zijn stempel moet kunnen drukken op de politiek. Mudde noemt die ideologie dun, omdat de inhoud ervan een zeer mager beestje is.

Populisme is vandaag zeer aanwezig in het Westen. Het laat zich vooral voeden door gevoelens van angst. Angst voor de migratie, angst voor de ander, angst voor de klimaatsverandering,… Kortom: alles wat op verandering wijst, kan bron van angst worden. Migratie en inclusie zijn bij uitstek terreinen die zich lenen tot een populistische benadering.

“Hope makes vote,” zei Jesse Jackson, voormalige kandidaat voor het presidentschap in de US me ooit toen ik nog op het CGKR werkte.  Je moet populisme trachten te keren door mensen een positief perspectief te bieden. Nu zijn daar 2 wegen in te bewandelen: een enorme belofte te doen voor iets positief waarvan je weet dat je het niet tijdens een volgende legislatuur kan realiseren, ofwel een heel realistisch meervoudig positief programma voorstellen dat realiseerbaar is. Die tweede optie lijkt me op termijn de betere formule, maar vraagt goede dossierkennis. Of misschien moet je de twee combineren. Hoe dan ook, zeer concrete hoop…daar gaat het om.