Tour & Taxis, en Kanal

Johan Leman, 6 oktober 2025

Twee merkwaardige gebouwen. Beide verdienden het om opgewaardeerd te worden. Beide palen aan de arme cirkel c.q. gentrificatiezone langs het Brusselse kanaal. In beide gebouwen werd terecht geïnvesteerd.

Van Tour & Taxis weet men ondertussen welke de invloed van de aanpak geweest is op de buurt. In Historisch Molenbeek (een wijk in Laag-Molenbeek) ontwikkelt zich deels een middenklasse. Dit zou waarschijnlijk zonder Tour & Taxis ook gebeurd zijn, maar… Tour & Taxis heeft dit in alle geval niet in de weg gestaan. Tegelijk stelt men vast dat de woningen er veel duurder zijn geworden, wat de toegankelijkheid voor jonge Molenbekenaars bemoeilijkt heeft. Het leidt tot een geleidelijke grotere diversiteit.

Als er iets ontbreekt in de aanpak van Tour & Taxis is het dat de invulling wellicht iets te eenzijdig op consumptie (horeca) gericht is en te weinig op kunst en andere mogelijke invullingen.

Quid Kanal? Er is een kubus voorzien voor een dépendance van museum Pompidou. En een ruimte voor archieven. Maar voor de rest? Eigenlijk een beetje hetzelfde als wat Tour & Taxis op korte afstand ook aanbiedt. Ruimtes voor consumptie. En zal nu plotseling het feit dat daar een kubus in te vinden is met hedendaagse kunst maken dat dit de emancipatie van jongeren aan de overzijde van het kanaal ten goede komt? Mag ik dit betwijfelen?

Is dit een pleidooi tegen Kanal? Neen. Kanal zal hopelijk als een magneet werken om mensen uit andere wijken in Brussel en ook toeristen uit te nodigen een bezoek te brengen tegelijk aan Kanal en aan Tour & Taxis. Dit is positief. Maar laten we ophouden de mogelijks positieve effecten op de jongeren uit de arme cirkel op te hemelen om financiële fondsen aan te trekken voor Kanal die dan excuus zijn om te kunnen besparen op de reële sociale noden in de wijken die wat verderop gelegen zijn. Het zal hoogstens de vorming van een middenklasse bevorderen in de onmiddellijke omgeving maar helaas te weinig de lokale kunstenaars ten goede komen en die zijn het die eventueel ingezet kunnen worden om de armere wijken meer glans te geven. Laten we de zaken bij naam noemen.

Terug