Johan Leman, 17 december 2025
Naar aanleiding van de Internationale Dag van de Migrant (18 december), stel ik voor om de cijfers zakelijk te kaderen, vooraleer te oordelen en beleid te voeren. De enigste heel precieze cijfers waarover we beschikken betreffen het onderscheid tussen Belgen en niet-Belgen. Op 1 januari 2025 is de toestand als volgt: in geheel België leven 11.825.581 mensen op legale wijze. Hiervan zij er 1.634.924 die niet de Belgische nationaliteit hebben, d.w.z. 13.8%. Per Gewest ziet dit eruit als volgt. Brussels Gewest: 1.255.795 inwoners, onder wie 467.200 niet-Belgen (37.2%). In Waals Gewest: 3.706.990 inwoners, onder wie 407.500 niet-Belgen (11%). In Vlaams Gewest: 6.864.766 inwoners, onder wie 755.100 niet Belgen (11%).
Die niet-Belgen kan men in 4 categorieën indelen: expats, middenklassers, arbeiders en asielzoekers. (Een vijfde categorie die niet in de cijfers terug te vinden is, betreft de illegaal verblijvenden).
Voor het Brussels Gewest weet men dat er zich sedert 2000 twee fenomenen voordoen. 1. Uit Zuid-Europa (Italië, Spanje, Griekenland, Portugal) komen vooral middenklassers over. Hiermee bedoel ik: mensen die een diploma hoger onderwijs behaald hebben. 2. De internationale instellingen (die expats aantrekken) creëren vandaag 48.000 directe arbeidsplaatsen, waarvan de Belgen er 15% van innemen, en in totaal – indirecte arbeidsplaatsen inbegrepen – creëren ze 162.000 jobs. Die arbeidsplaatsen gaan evident niet alleen naar Brusselaars, maar ook naar mensen die inde andere twee Gewesten wonen.
Hoeveel vertegenwoordigen de asielzoekers in dit alles? 13 %.
Enkele bedenkingen. Is er dan geen migratiecrisis? Laten we dit opdelen. Is er een expat-crisis? De Belgen zijn oververtegenwoordigd in de tewerkstelling gecreëerd door de plats van Brussel in de EU. Is er een vluchtelingencrisis? De meeste vluchtelingen in het Midden-Oosten bevinden zich in hun buurlanden (Turkije, Libanon, Jordanië, Iran en Pakistan). Enkel bij de migranten uit Noord-Afrika is de EU de belangrijkste aantrekkingspool, en daarbinnen vooral Frankrijk en Italië. Wat me opvalt, is dat men bij ons als overheid graag terugverdieneffecten in rekening brengt als het dient om eigen balansen in evenwicht te krijgen, maar nooit over terugverdieneffecten spreekt (bv. consumptie, tewerkstelling) als het om de kosten gaat bij opvang van asielzoekers. En nog iets… Wie denkt dat België buiten de EU grenzen door kandidaat- migranten zo gekend is, vergist zich. Die mensen kennen vooral de UK, Duitsland, Frankrijk en de Scandinavische landen. België wordt slechts gekend eenmaal dat iemand al in Europa is en dan pas speelt onze sociale zekerheid mee. Dit zal nu veranderen met de nieuwste regeringsmaatregelen.
Is er dan geen enkel probleem? Jawel, er is vooral een probleem in de aankomstwijken van laaggekwalificeerden, meer bepaald daar waar de kinderen de droom van hun ouders niet kunnen waar maken en stagneren of achteruit gaan. Dààr is het dus dat op adequate wijze moet geïnvesteerd worden.
En de illegaal verblijvenden? Sedert eind jaren 90 neemt men via meerdere publicaties aan dat wereldwijd er tegenover 100 legaal verblijvende migranten 10 à 15 niet legaal verblijvende migranten gerekend mogen worden. Maar nergens wordt zoiets aangetoond. Het gaat om pure schattingen die auteurs en politici van elkaar overnemen. Waar? Niet waar? In bepaalde zones ongetwijfeld wel, in andere helemaal niet. Uit eigen onderzoek in de jaren 90 heb ik opgemaakt dat de transnationale mobiliteit tussen illegaal verblijvende migranten heel sterk onderschat wordt. Dus, ja, zeker in bepaalde zones verblijven nogal wat mensen op illegale wijze. In andere, helemaal niet. En om wie het juist gaat…dit verandert nogal. Politiek zou de prioriteit van terugwijzing moeten uitgaan naar wie zich in de criminaliteit begeeft.
Terug