Multiculturalisme: is omgang hiermee echt zo moeilijk?

---

Johan Leman, 29 juni 2026

Bij discussies valt het op hoe vaak men culturen afwijst of ophemelt alsof het om homogene entiteiten gaat. Is de waarheid niet dat culturen uit meerdere kamers bestaan?

De logika nodigt uit om te pogen om in de ontmoeting met een andere cultuur de variëteit van kamers te zien en ze elk op zich te beoordelen. Er zijn aspecten in het aanbod binnen een andere cultuur die je als verrijkend kan ervaren; andere aspecten wekken wellicht geen enthousiasme maar kan men tolereren; en nog andere zaken mag men gewoon verwerpen… Een andere cultuur op zich in haar geheel veroordelen is een houding die weinig rationeel ineen zit.

Uiteraard is een andere cultuur in haar geheel verwerpen vanuit dit perspectief gezien niet zeer verstandig. Je laat kansen liggen om er zelf beter van te worden. Hetzelfde geldt overigens voor het aanvaarden van een andere cultuur in haar geheel, want het zou kunnen dat je zaken aanvaardt die je beter verwerpt. Voor nog andere zaken kan je zeggen: baat het niet, het schaadt ook niet. Je tolereert dan maar zoiets.

Maar van één iets zouden we echt doordrongen moeten zijn: culturen zijn geen homogene entiteiten. Ze bestaan uit een veelheid van kamers. Dit nodigt uit tot een respectvolle, beredeneerde omgang met een veelheid van culturen.

Hetzelfde geldt in mijn ogen trouwens ook voor de omgang met levensbeschouwingen.

Terug