De verarming van een deel van de bevolking en de weerslag ervan

Johan Leman, 2 september 2025

Volgens de cijfers die minister David Clarinval aan de Kamer heeft bezorgd, zullen in het Brussels gewest per 1 januari 2026 in totaal 40 775 mensen hun werkloosheidsvergoeding verliezen. Die mensen wonen vooral in volgende gemeenten: Brussel-Stad: 7 825 personen, Schaarbeek: 4 761, Anderlecht: 4 604 en Sint-Jans-Molenbeek: 4 038.

Voor een uitkering zullen veel van die mensen bij het OCMW terecht komen. Dat zal niet zonder gevolgen blijven voor de sociale cohesie in de Brusselse armere wijken. Veronderstellen dat die mensen plots in aanmerking zullen komen voor de arbeidsmarkt lijkt me, bij de bestaande mismatch tussen gewestelijke arbeidsmarkt en de opleiding van die, een illusie. Ik hoop dat ik het verkeerd zie.

Gevolgen? De verarming is nu al goed zichtbaar. Het is iets zeer concreet: je merkt bijvoorbeeld een verschuiving van cliënteelbezoek tussen de warenhuizen. De nieuwe keten Tanger trekt heel veel volk aan, en dit heeft echt niets met de islam noch met communautarisme te maken. Het is er gewoon goedkoper. Die verarming zal zich doorzetten en erger worden.

Ik wil geen rechtstreekse link leggen tussen armoede en drugsdealing door de kinderen uit zo’n gezinnen, maar dat er een verhoogd drugsdealingsprobleem zal ontstaan, lijkt me te verwachten. Het geld zal van ergens moeten komen in de ogen van enkele van die mensen. Het is misschien eigenaardig gezegd, maar sociale zekerheid staat in zo’n wijken voor een stuk ook voor sociale vrede.

Er lijken me enkele vragen te moeten worden gesteld. Gebeurt de sanering van de overheidsfinanciën evenwichtig genoeg? Ik wil het zelfs puur financieel bekijken. Wordt er voldoende rekening gehouden met de neveneffecten van het ingeslagen saneringspad, die op hun beurt naar financiële meerkost voor de overheid zullen leiden? Er zal in sommige wijken meer politie nodig zijn (en die is nu vaak al te weinig aanwezig) en de gezondheid van de mensen zal er niet op verbeteren. Daar staat op zijn beurt een publieke meerkost tegenover. Dit hele pad van sanering van de publieke financiën houdt te weinig rekening, vrees ik, met de nieuwe onkosten op vlak van publieke financiën die het zal genereren.

Terug