Ik beweer niet dat ik het onderwerp beheers. Verre van. Maar ik geef graag een indruk weer – right or wrong – van wat ik tussen 1981 en 2025 op vlak van drugsbusiness heb zien gebeuren. Eigenlijk heb ik zoiets al van mijn eerste werkdag op Foyer actief gezien in de kanaalzone.

In de jaren 80 ging het om jongeren die dealden en consumeerden. Het ging meestal om hasj. De drugs werden uit Marokko (vaak uit de streek van Hoceima en omgeving) geïmporteerd over Frankrijk. Roubaix werd vaak vernoemd als een laatste  aanvoerpunt.. Het Vormingscentrum Foyer, een project deeltijdse vorming, was toen, in zijn beginjaren, een project dat op een klein, maar reëel deel van deze jongeren inspeelde. Ze moesten van hun “madame” een plaats vinden waarmee ze zouden bewijzen dat ze overdag van straat weg bleven en les zouden volgen. Het ging om jongeren waar men in het gewoon onderwijs geen weg mee wist. Er was een alternatief lessen-aanbod. Later werd dit project door de Vlaamse overheid afgeschaft. Hoe wereldvreemd moet je als minister en als administratie zijn om te denken dat je deze jongeren zo maar rechtstreeks in het onderwijs kon inschakelen, zonder daar onnoemelijke problemen te creëren. Dit terloops. Recent sprak een politie-commissaris me aan omdat hij vandaag met een soortgelijk project in zijn hoofd zit.

Rond 2000 zag ik een Albanese maffia opduiken die het begin van een structuur in de drugsbusiness in Brussel begon aan te brengen: met een hiërarchie: leadership, met luitenanten, grossisten, ravitailleerders, grotere en kleinere dealers, jong voetvolk dat door mee te helpen een centje bijverdiende.

De laatste jaren lijkt daar concurrentie te zijn in opgedoken, vanuit niet-Albanese maffieuze kringen… zowel vanuit Antwerpen als Marseille. Met territoriumtwisten als gevolg.

Als ik de zichtbaarheid van de drugsbusiness in de jaren 80 vergelijk met die van 2025, is het verschil toch wel schrijnend. De maffieuze professionalisering, het beroep op geweld en op het type wapens is gevaarlijk toegenomen, het type drugs is gevaarlijker geworden.

We staan voor een verarming van veel gezinnen in de komende jaren. Ik hoop dat de overheid beseft dat dit opportuniteiten creëert voor maffia’s. De aanpak moet tegelijk kordaat en concreet zijn, een duidelijk onderscheid makend tussen de top en het middenkader in de maffiastructuur (waar zware repressie een noodzaak is)  en het voetvolk (waar preventie en alternatief aanbod gewenst is). En misschien moet er betere sensibilisering komen bij de drugsconsumenten voor wat aan het gebeuren is.